Yasin EVRENKAYA | Microsoft & Linux Specialist

DOSYA KOMUTLARI

Dosyaların Listelenmesi – ls –

Sadece dosya listesini almak için  : ls

Ayrıntılı liste görünümü için : ls –l

Dosya İçeriklerini Görme  – more-

Dosya içeriğini ekranda gösterir. Devam etmek için space tuşuna basılır. q ile çıkılır

Dosya Kopyalama – cp-

Dosya Silme – rm-

Dosya silmek için kullanılır. Eğer içi dolu klasör silinecekse rm  klasoradi –rf kullanilir

Dosya Adı Değiştirme –mv-

Dosya-klasör adı değiştirme ve bunları başka bir alana taşımak için kullanılır.

Dosya Erişim İzinleri Değiştirme – chmod-

2 çeşitle kullanılır

Okuma (read)                                  4             r

Yazma(write)                                   2             w

Çalıştırma (excute)                        1             x

Mantık şu : ilk sayı (kendisi) ikinci sayı (grup) üçüncü sayı (diğerleri)

Chmod 511 dosya : mantığında kendisi 4+1 toplamı (okuma+çalıştırma) hakkına sahip. Diğer gruplar sadece çalıştırma.

Aynı zaman da rakamlar dışında harflerle de yapılıyor.

Chmod {a u g o} {+ -} {r w x} dosyadi

Örnek:

chmod a+r dosyadi        herkes okuyabilir

chmod og-x dosyaadi    diğerleri ve grup üyeleri çalıştıramaz

chmod u+rwx dosyaadi                sahibi her şeyi yapar

Dosya Karşılaştırma – cmp veya diff-

Cmp : İki dosya arasındaki farkı belirlemeye yarar . diff : iki dosyadaki satırları karşılaştırır.

Cmp [-option] dosya1 dosya2

Diff [-option] dosya1 dosya2

Cmp proje network

Diff proje veri.c

Dosya Tipini sorgulama –file-

File * yazılırsa alandaki her şeyi raporlar

Programs: directory

Proje: ascii text

Deneme : empty

Dosya İçinde Sözcük Arama  -grep-

Grep [-option] sözcük [dosyalar]

Grep main() veri.c

Aramada büyük /küçük harf aynı kabul edilmesi için –i parametresi kullanılır

Grep –i GAP proje

Sonucun başka bir dosyaya yazılması istenirse ;

Grep GAP proje > sonuc

Dosya İçindekileri Sıralama – sort-

Sort personel  > sonuc

Sort –t”:” +1 personel  > sonuc      : t karakteri sıralamaya yarar. +1 karakteri alan sayısını belirtir.Ters yönde sıralama yapmak için –r karakteri kullanılır.

Dosya İçeriği İstatistiklerini Öğrenme –wc-

Dosya içeriği hakkında, satır,sözcük,sayfa sayısı gibi istatistikleri veriri

Wc dosyaadi

Dosya Dökümü almak –cat-

Dosya içeriğini görmek, yeni dosya oluşturmak ve dosyaları birbirine eklemek gibi birkaç değişik amaçla kullanılır.

Yeni dosya oluşturmak:

Cat > komutumdosyasi

Ls –l | grep Alican

Echo “aradim:”

Ctrl+d

Dosya içeriğini görmek için :

Cat dosyadi

Dosyalari birbirne eklemek için :

Cat proje1 proje2 sonuc

Dosyalari parçalamak – split –

Split parcalanacakdosya yenidosyaadi (eğer isim verilmezde x1, x2 gibi isim atar)

Dosya İçeriğini Alan Düzeyinde Parçalama – cut –

Cut csütunbilgileri dosyaadi

Cut –fsutunfilgileri –d sütünayıracı dosyaadi

cut –c2-5 dosyaadi

cut –f2-4 dosyaadi

cut –c2-4 –d: dosyaadi

cut –c2,4 –d, dosyaadi

c parametresi karakter , f parametresi alan düzeyinde işlem yaptırır. D karakteri lalnları birbirinden ayıran karakter belirtir.

Dosya Kayıtlarını Birleştirme – paste-

Dosyaa                                Dosyab                Dosyac

Aaaa                     xxxx                      aaaxxxx

Paste dosyaa     dosyab > dosyac

Dosya Satırlarına Numara Verme – nl-

Nl v1 –i2 sonuc  : -v başlangıç sayıyı, -i artırımı gösterir

Tekrarlanan satırları silme –uniq-

Uniq dosyaadi > sonuc

Uniq +n dosya > sonuc

Uniq –m dosya > sonuc

N karakter , m sütün

Not: tekrarlanan satırları ard arda olmayan dosyaları uniq konutu temizlemez. Önce sort komutuyla sıralanır, sonra uniq komutu uygulanır.

Karakter Dönüşümü Yapma –tr-

Dosya içerisinde değişiklik yapmak için kullanılır.Büyük harf küçük harf değişimi , silmek , bir başkasıyla değiştirmek için kullanılır.Örnekten ilki küçüğü büyük yapar.İkincisi İstanbul sözcüğünü dosyadan siler.

Tr “[a-z] “[A-Z] < ilkdosya > sonuc

Tr –d “İstanbul” < ilkdosya > sonuc

Dosyanın Belirli Kısmını Görme – tail , head –

Tail sondan, head baştan itibaren belirtilen dosyanın içini döker.

Tail -24 dosyaadi    sondan 24 satir

Tail +33 dosyaadi   33. Satırdan dosya sonuna kadar

Head -99 dosyaadi  ilk 99 satırı gösterir.

Dosyaları İlişkilendirme – ln-

Ln /etc/password sifre

Artık /etc/password dosyası üzerinden işlem yapılırken, şifre adı kullanılabilinir.

Dosya Yerini Bulma – find-

Find /-name *.txt –print

Find /usr –name *.c –print

Find –name profe –pirint

ALAN KOMUTLARI :

Çalışma Alanını Değiştirme –cd –

Çalışma Alanını Öğrenme –pwd-

Alan Yaratma –mkdir-

Alan Silme –rmdir-

SORGULAMA KOMUTLARI :

Aktif Kullanıcıları Öğrenme –who-

Boşk Disk Alanını Öğrenme – df-

Disk Kullanımını Sorgulama –du-

Du –hs foldername

Du | sort –n > /yerlog.txt

Tarih Sorgulaması – date-

Yazıcıdan Çıkış Almak – lpr-

Lpr –Pyaziciadi dosyaadi

Aktif Prosesleri Öğrenme  -ps-

Proses Sonlandırma – kill-

Kill prosesid

Şifre Değiştirme – passwd-

Zincirlemede Ara Çıkış alma – tee-

| simgesi komutları birbirine bağlar.

Ls | more

Ls | grep proje | sort > sonuc

Ls | grep proje | tee arasonuc | sort > sonuc gibi..

Yürütülme Süresini Öğrenme –time-

Time ls

Zamanlamalı Komut Yürütme –at-

At zamantarih programadi

At 1200 jun 13 merhaba

Sistemin Adını Sorgulama –uname-

http://www.pixelbeat.org/cmdline.html

http://comp.ieu.edu.tr/bimeko/web/linuxKomutlari.pdf

http://www.belgeler.org/howto/kitapcik-tuslar.html